Alacaklısını Zarara Uğratmak Amacıyla Mal Kaçırma Nedir?
Borçlu olan kişinin, alacaklısının icra takibi yoluyla haklarını almasını engellemek amacıyla mallarını hileli yollarla elinden çıkarmasına hukuken alacaklıyı zarara uğratmak kastıyla mevcudu eksiltme veya genel tabirle mal kaçırma denir. İcra ve İflas Kanunu’nun 331. maddesinde düzenlenen bu fiil, mülkiyet hakkının kötüye kullanılması olarak kabul edilir.
Şu eylemler mal kaçırma suçu kapsamında değerlendirilir:
-
Taşınır veya taşınmaz malların muvazaalı (danışıklı) olarak akrabalara veya üçüncü kişilere devredilmesi.
-
Malların gizlenmesi, tahrip edilmesi veya bilerek değerinden çok uyduruk fiyatlara satılmış gibi gösterilmesi.
-
Gerçekte var olmayan borçlar yaratılarak (sahte senetler, hileli icra takipleri) mal varlığı üzerinde suni hacizler oluşturulması.
İcra ceza hukuku süreçleri ve alacaklıların bu durum karşısında sahip olduğu haklar hakkında daha detaylı bilgiye Hukuki Makaleler sayfasındaki uzman yazılarından ulaşabilirsiniz.
Mal Kaçırma Suçunun Cezai Yaptırımı Nedir?
İİK Madde 331 uyarınca, haciz yoluyla takip veya iflas açılmasından önce ya da sonra, alacaklısını zarara uğratmak kastıyla mevcudunu eksilten borçlu cezalandırılır.
-
Hapis Cezası: Bu suçu işleyen borçlu, alacaklının şikayeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
-
Şikayet Süresi: Bu suç şikayete tabidir. Alacaklının, mal kaçırma fiilini ve faili öğrendiği tarihten itibaren 3 ay ve her halükarda fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde İcra Ceza Mahkemesi’ne başvurması gerekir.
Borçlunun cezalandırılması alacağın tahsil edildiği anlamına gelmez. Alacağınızı geri alabilmek için ceza davasının yanı sıra açılması gereken hukuk davaları hakkında kapsamlı rehberlere Hukuk Rehberi ve Makaleler platformu üzerinden kolayca erişebilirsiniz.
Kaçırılan Mallar Nasıl Geri Alınır? Tasarrufun İptali Davası
Alacaklının hileli yollarla elden çıkarılan mallardan hakkını alabilmesi için başvuracağı en etkili hukuki yol Tasarrufun İptali Davasıdır (İİK m. 277-284). Bu dava, borçlunun yaptığı hileli tasarrufların (satış, devir vb.) alacaklı yönünden geçersiz sayılmasını sağlar.
Önemli Not: Tasarrufun iptali davası başarıyla sonuçlandığında, malın mülkiyeti borçluya geri dönmez; ancak alacaklıya, o mal sanki hiç devredilmemiş gibi üzerine haciz koydurma ve sattırma yetkisi verilir. Dava açabilmek için alacaklının elinde geçici veya kesin aciz vesikası bulunması şarttır.
Mal kaçırma eylemlerine karşı ispat araçları, mahkeme süreçleri ve güncel Yargıtay kararları ışığında haklarınızı nasıl savunacağınızı öğrenmek için Güncel Hukuki Değerlendirmeler kategorisini mutlaka ziyaret etmenizi öneririz.
